İngilizce Çeviri Sürecinde Kaynak Metne Dayalı işlemler ve İngilizce Sözlük

  • admin
  • 2 Months ago
  • 0

Çevirmenin çeviri sürecinin ilk aşamasında metnin iletisini çıkartması, dillerin sözdizimsel ve eğritilemeli kullanımlarından ileri gelen karmaşıklıklarından, kaynak metni arındırması anlamına gelir. Bu ilk bakışta kaynak metni basite indirgemek olarak değerlendirilebilir. Ne var ki, bu işlem gerçekte işlevi açısından çeviriye değin öncül kararların alındığı ilk aşamadır. Çevirmen erek ekinin içinde bulunduğu durumu göz önüne alarak çeviriyi yapma ve yapmama kararını, ya da çevireceği metnin işlevinin ne olacağıyla ilgili kararını işte bu aşamada verir. Bu ise, onun rahatlık eşiği konumundan çıkıp, etkin okur konuma geçmesini sağlar. Örneğin Türkçe çeviri yapıyorsa, kendi dilinin unsurlarını etkin şekilde analiz etmeye başlar.

Kaynak metni çözümleyerek iletiyi çıkarmak, çevirmenin sorunlara yaratıcı çözümler getirmesini gerektirir. Bu açıdan çeviride metini kurma ya da yeniden düzgüleme genellikle yaratıcı işlemlerin yerine getirildiği aşama olarak değerlendirilmekle birlikte, gerçekte yaratıcı işlemleri tetikleyenin kaynak metni çözümleme olduğu öne sürülebilir. Çevirmen iletinin çıkartılması aşamasında, metnin ana iletisini oluşturmak üzere metnin içinde geçen iletiler arasındaki bağlantıları öncelikle metin içindeki bilgilerden çıkararak metnin dış dünya ile erek kültür arasındaki bağlantılarını kurar ve gerek İngilizce çeviri gerekse de Türkçe çeviri yaparken gerekli altyapıyı oluşturur . Ne var ki, bu aşamada çevirmenin dilsel bilgisinden çok, onun iletiyi metin içi ve metin dışı bağlamlamla ilişkisini kurarak en basit şekilde dile getirme yeteneği öne çıkar. Çeviri sürecinde geçen düzgüleme aşamasının aksine, metinden bilginin çıkartılması aşamasında ileti ya da bilgi dilin önüne geçer. Bunun altında yatan neden ise, insanoğlunun anladığı bir şeyi basite indirgeyebilme ve özümsenen bilgiyi kendi birey diliyle yeniden ifade edebilme yeteneğine sahip olmasıdır. Bilginin ön planda olduğu metinlerde iletinin çıkartılmasıyla ilgili olarak şu şekilde hiyerarşik bir sıralama yapılabilir:

Hazırlık—»Çevirmenin iletişim konumuna geçmesi
Kuluçka—»İletişim sorunlarının saptanması
Aydınlanma—»Ana iletinin çıkartılması
Değerlendirme—»İletinin metnin geriye kalan çevrilecek kısmında doğrulanması

Çeviri edincinin gelişmesiyle birlikte, yaratıcı belleğe işaret eden aşamalar arasındaki zaman aralığı azalır. Çevirmen adaylarının üç ve dördüncü aşamaya geçebilmeleri onların çeviriye değin aldıkları büyük ölçekli öncül kararlan çeviri sürecindeki işlemlerle birleştirebilmesine bağlıdır. Bundan böyle, “yaratıcılıkla” ilgili “aydınlanma” sürecinin de rasgele değil, koşullu yaratıcılık olduğu öne sürülebilir. Çevirmen kelime bilgisinin yetersiz kaldığı yerlerde İngilizce sözlükkullanmak suretiyle bu süreci hızlandırabilir. Öte yandan, yaratıcılıkla ilgili kararların kaynak metnin iletisinden yola çıkarak çeviri işlemleri sırasında değil de, çeviri süreci öncesinden alınması, çevirilerin erek ekindeki işlevselliğini gündeme getirerek “erek odaklı” yöntemlerin çeviri tanımına ters düşmediğini gösterir. Ne var ki, başlangıç ve ara süreçte çevirmen adaylarının dil edincine karşın, çeviri edinçlerinin henüz gelişmemiş olması iletiyi çıkarmada genellikle ikinci aşamada kalmalarına neden olur.

önceki haber «
sonraki haber »

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir